× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Τι μας λέει ένας θρόνος (που δεν βλέπουμε) στο κλειστό αρχαιολογικό Μουσείο Μυτιλήνης

O θρόνος του Ποτάμωνα και άλλες τιμές για ένα Λέσβιο δημοσιοσχετίστα. Μια άγνωστη φωτογραφία του θρόνου στην αυλή της Μητρόπολης, στα τέλη του 19ου αιώνα

Από το NEWSROOM Δημοσίευση 3/7/2022

Τι μας λέει ένας θρόνος (που δεν βλέπουμε) στο κλειστό αρχαιολογικό Μουσείο Μυτιλήνης

Γράφει ο ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ

«Ο θρόνος του Ποτάμωνος, του ρήτορα που η πόλη της Μυτιλήνης τίμησε ιδιαίτερα για τον μεσολαβητικό του ρόλο ώστε να ρυθμιστούν φιλικά οι σχέσεις με τον Καίσαρα είναι από τα σημαντικότερα εκθέματα που μπορεί να δει ο επισκέπτης». Έτσι μας λέει ο επίσημος οδηγός του παλιού αρχαιολογικού μουσείου Μυτιλήνης. Το μόνο που.... δεν μας λέει είναι ότι το εικαζόμενο ότι προέρχεται από το αρχαίο θέατρο της Μυτιλήνης προεδρικό έδρανο, φυλάσσεται μεν στο παλιό αρχαιολογικό μουσείο Μυτιλήνης αλλά χρόνια τώρα δεν το βλέπουμε. Δεν μπορούμε να το δούμε αφού το μουσείο παραμένει κλειστό και ένας θεός (παρά τους περί του αντιθέτου προγραμματισμούς) ξέρει πότε και πώς θα ξανανοίξει.

Πρόσφατα μια αναζήτηση στο φωτογραφικό αρχείο της Βρετανικής Σχολής Αθηνών (British School of Ahens) έκανε γνωστή σε έναν αδαή περί τούτων σαν κι εμένα μια φωτογραφία του θρόνου εκεί όπου βρισκόταν πριν μεταφερθεί αρχικά στην αυλή και μετά στο υποστατικό του κυρίως κτηρίου στην πίσω αυλή. Μια φωτογραφία του στην αυλή του Μητροπολιτικού ναού του Αγίου Αθανασίου. Διάφορες πηγές έλεγαν πως ο θρόνος αυτός βρισκόταν στην αυλή της Μητρόπολης. Κάποιοι, ποιός ξέρει πού στήριζαν την άποψη τους, έλεγαν πως ήταν στην πίσω αυλή και τον χρησιμοποιούσε ο Μητροπολίτης στην υπαίθρια δεύτερη Ανάσταση. Και να τώρα η φωτογραφία που για εμάς τους αδαείς δείχνει το θρόνο εκεί όπου πραγματικά βρισκόταν.  Μπροστά στο ακίνητο που κατεδαφίστηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1960, στο ανατολικό άκρο της αυλής που βρίσκεται ανάμεσα στο μητροπολιτικό ναό και στα γραφεία της Μητρόπολης Μυτιλήνης. Το ακίνητο κατεδαφίστηκε προκειμένου να χτιστεί στη θέση του το βυζαντινό μουσείο Μυτιλήνης αλλά οι ανασκαφές που ακολούθησαν έφεραν στο φώς τα σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα που είναι σήμερα ορατά.

Στη φωτογραφία σε ένα βάθρο που σχηματίζουν τρεις σειρές δόμων από ιγνιμβρίτη, σίγουρα από παλιότερη χρήση, τοποθετημένοι κλιμακωτά, στέκει ο θρόνος του Ποτάμωνα. Επιβεβαιώνοντας τις προφορικές μαρτυρίες για τη χρήση του σε υπαίθριες συνάξεις στις οποίες συμμετείχε ο εκάστοτε Μητροπολίτης. Μια από αυτές και η δεύτερη Ανάσταση που ακόμα και σήμερα γίνεται σε αυτήν την αυλή, το πρωί της Κυριακής του Πάσχα.

Οι ειδικοί λένε πως ο θρόνος αυτός προέρχεται από το αρχαίο θέατρο της πόλης, ήταν τοποθετημένος στην προεδρική θέση του κοίλου του θεάτρου και ήταν αφιερωμένος αρχικά στον εκάστοτε ιερέα του Απόλλωνα και τελικά στον Ποτάμωνα, γιο του φιλοσόφου Λεσβώνακτος.

Το γιατί, είναι μια μεγάλη ιστορία που έχει να κάνει με τα πήγαινε έλα της Μυτιλήνης μια με τον έναν και μια με τον άλλον,. Πότε με τους Αθηναίους και πότε με τους Σπαρτιάτες, πότε με τους Ρωμαίους και πότε με το Μιθριδάτη τον Στ τον Ευπάτορα του Πόντου. Για να μη μιλήσουμε και για τα μετά αλλά και για τα σημερινά...

Τέλος πάντων. Ο Ποταμώνας τιμήθηκε το λοιπόν με δημόσια κτήρια και άλλες τιμές ως που να καταλήξει στις μέρες μας ένας δρόμος από το αρχαίο λιμάνι της πόλης στην Επάνω Σκάλα ως το πάρκο (ο Θεός να το κάνει) του Αγίου Ευδοκίμου.

Κατάφερε με τις προσωπικές του σχέσεις στη Ρώμη, διαπραγματεύσεις (και μπαξίσια κατά πάσα πιθανότητα)  να διατηρήσει η Μυτιλήνης το προνόμιο της ελευθερίας της τις προνομιακές αλλά και τις πελατειακές της σχέσεις με την αυτοκρατορική οικογένεια.

Δεδομένων όλων ετούτων οι Μυτιληνιοί έχοντας γλυτώσει το Ρωμαϊκό μαχαίρι τίμησαν τον δημοσιοσχετίστα τους Ποτάμωνα ως ευεργέτη και του αφιέρωσαν δημόσια κτήρια. Σε ένα από δαύτα, στο «Ποταμώνιο» εντοίχισαν τις συμφωνίες του με τους Ρωμαίους καθώς και τιμητικές επιγραφές στις οποίες τον αποκαλούν «Ευεργέτη» και «Σωτήρα» και «Κτίστη» της πόλης.

Πού ήταν ετούτο το Ποταμώνιο;  Άλλοι λένε ότι βρισκόταν στην Ακρόπολη της πόλης, στο σημερινό πάνω κάστρο. Κατά τον Δ. Ευαγγελίδη, παλιό Έφορο Αρχαιοτήτων της Λέσβου, πρέπει να βρισκόταν στην θέση του μουσουλμανικού νεκροταφείου από το σημερινό 5ο Δημοτικό σχολείο ως ... την οδό Λεσβώνακτος.

Ο θρόνος του σκοτεινός και μόνος, είπαμε. Μένει κλεισμένος στο υποστατικό...  Οι δε σύγχρονοι Μυτιληνιοί αναζητούν ένα σύγχρονο Ποτάμωνα. Αλλά δεν έχουν καταλήξει σε ποιον να τον στείλουν και προπάντων τι να (πρωτο)ζητήσει.

ΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΣΑΣ
Tο stonisi.gr δημοσιεύει κάθε σχόλιο. Θεωρούμε ότι ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Τα συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Παραμονή της Παναγιάς στην Αγιάσο με άδεια της Χωροφυλακής

Ντοκουμέντα από τις μέρες της Χούντας και τις καθαιρέσεις αυτοδιοικητικών διότι… «δεν συνεμορφώθησαν» -Γράφει ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΠΟΥΡΝΟΥΣ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Οι γάτες της Μυτιλήνης, πρόσφυγες… στην Καβάλα!

Μια άγνωστη ιστορία με πρωταγωνίστριες τις γάτες της Μυτιλήνης με αφορμή τη σημερινή 8η Αυγούστου, Παγκόσμια Ημέρα Γάτας
ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Μια ζωή γεμάτη από αγώνα και θυσίες

Δεμένη με ιστορικά γεγονότα της αντίστασης, του εμφυλίου, της δικτατορίας ο βίος της Βαγγελιώς Αποστόλου-Παναγιώτου που πέθανε πρόσφατα
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Ο Αχιλλέας Θεοφίλου θυμάται τον Λοΐζο, τον Καζαντζίδη, τον Χατζηδάκη…

Ο θρύλος της ελληνικής δισκογραφίας μεγάλωσε στον Συνοικισμό και παραθερίζει 40 χρόνια στα Μιστεγνά- Μίλησε αποκλειστικά στο «Ν» για τις χρυσές δεκαετίες που ήταν διευθυντής στη Minos EMI
ΑΝΘΗ ΠΑΖΙΑΝΟΥ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Στην Αγία Παρασκευή της Ερυθραίας

Ένα χωριό που θα γιόρταζε σήμερα, αν… -Γράφει ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΤΣΟΥΠΗΣ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Ένα λιοντάρι εδώ και μισόν αιώνα...

Ο λέων της Μυτιλήνης, ως «λιονταρίνος» μου. Από το οικόπεδο στην οδό Αγίου Θεράποντος στην αυλή του παλιού αρχαιολογικού μουσείου Μυτιλήνης
ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Εκθεση για τη συμβολή των γυναικών της «Αγάπης» κατά τη Μικρασιατική Καταστροφή

Ο Δημήτρης Ταλιάνης μιλά για το περιεχόμενο και τα εγκαίνια της έκθεσης στη Δημοτική Πινακοθήκη Μήθυμνας
ΑΝΘΗ ΠΑΖΙΑΝΟΥ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

26 χρόνια από το θάνατο του Ανδρέα

Στις 23 Ιουνίου του 1996 ο ηγέτης της δημοκρατικής παράταξης και πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ άφησε την τελευταία του πνοή μετά από οξύ ισχαιμικό επεισόδιο στο σπίτι του στην Εκάλη
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

103 χρόνια μετά, οι Πρόσκοποι τίμησαν τους μικρούς τους ήρωες

Σε κλίμα συγκίνησης με το ιδιαίτερο φορτίο της επετείου της Μικρασιατικής Καταστροφής έγινε σήμερα η εκδήλωση
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Γιορτή για την ειρήνη, η θυσία των προσκόπων στο Αϊδίνι

Μια άγνωστη ιστορία για τα 31 παιδιά που πριν 103 χρόνια εκτελέσθηκαν στο Αϊδίνι γιατί αγαπούσαν την πατρίδα τους και τον άνθρωπο-Γράφει ο ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ*
ΟΙ ΑΠΕΝΑΝΤΙ

Στην Αγία Τριάδα, στο Αϊβαλί…

ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Ιστορίες Μικρασιατών προσφύγων

Η ιστορία του Σμυρνιού Θάνου Πούλου