× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Κλήδωνας και κάψαλα στο Ακράσι

Με πρωτοβουλία του Συλλόγου «Ακράσιων» αναβίωσαν τα έθιμα της εορτής του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου

Από το NEWSROOM Δημοσίευση 26/6/2022

Κλήδωνας και κάψαλα στο Ακράσι

Ο Σύλλογος Ακράσιων σε δελτίο τύπου που εξέδωσε για τον φετινό εορτασμό περιγράφει την ιστορία του εθίμου και σημειώνει: «Κάθε χρόνο στις 24 Ιουνίου γιορτάζεται το γενέθλιο του Αγ. Ιωάννου τού Προδρόμου, ή αλλιώς, όπως είναι γνωστό εδώ στο Ακράσι και σε όλα τα χωριά της Λέσβου, είναι «Τ' Αγιού Γιαννιού τ' Ηλτρουπιού» (συμπίπτει με το θερινό ηλιοστάσιο όπου γίνεται η μετάβαση από την άνοιξη στο καλοκαίρι) ή «τ' Λαμπαδιστή» γιατί στην γιορτή του ο κόσμος ανάβει φωτιές, τα γνωστά μας «κάψαλα» όπου ως εθιμικό προσάναμμα χρησιμοποιούνται από τους κατοίκους του κάθε χωριού τα αποξηραμένα μαγιάτικα στεφάνια. Την παραμονή 23 Ιουνίου ένα κορίτσι ή αγόρι συνήθως πρωτότοκο με τους δύο γονείς εν ζωή φέρνει από την βρύση ή το πηγάδι τ' αμίλητο νερό (δεν πρέπει να μιλήσει σε κανένα σε όλη την διαδρομή) μέσα σε ένα πήλινο δοχείο. Μέσα στο δοχείο όλος ο κόσμος αλλά κυρίως οι νέες και οι νέοι έριχναν ο καθένας από ένα μικροαντικείμενο (π.χ. κουμπί, δαχτυλίδι, σκουλαρίκι, κλπ) που το λένε ριζικάρι».


Στην συνέχεια το έθιμο, σύμφωνα με τα όσα αναφέρει ο Σύλλογος, προβλέπει πως σκεπάζεται το πήλινο δοχείο με άσπρο ή κόκκινο πανί και το δένουν με κλαδί λυγαριάς, λέγοντας τους παρακάτω στίχους:
Κλειδώνουμι του κλήδουνα
Μι τα΄ Αϊ Γιαννιού την χάρη
Και κάθε καλορίζικος/η
Κάθε καλό να πάρει.


Μετά το πήλινο δοχείο το βγαίνει όλη την νύχτα έξω για να το βλέπουν τ΄ άστρα. Ανήμερα της εορτής του Αγίου, το απόγευμα, ανοίγει ο κλήδονας λέγοντας τους ακόλουθους στίχους:
Ανοίξιτι του κλήδουνα
Μι τ΄ Αϊ Γιαννιού την χάρη
Κι όποιο ΄ναι καλορίζικο
Τώρα θε να προβάλει.

Στην συνέχεια το έθιμο προβλέπει πως το παιδί που έφερε το αμίλητο νερό την παραμονή του Αγίου βγάζει ένα - ένα τα ριζικάρια – αντικείμενα από το πήλινο δοχείο. Ταυτόχρονα λέγονται για τον καθένα από ένα τετράστιχο επαινετικό ή πειραχτικό (για εκείνον που το ριζικάρι ήταν δικό του). Από το συσχετισμό του αντικειμένου με το τετράστιχο βγαίνει η μαντεία.


Μετά ανάβονται φωτιές από τα αποξηραμένα μαγιάτικα στεφάνια και τις οποίες πηδούν μικροί και μεγάλοι επειδή πιστεύουν ότι η φωτιά διώχνει από πάνω τους τις αρρώστιες. Είναι τα λεγόμενα «κάψαλα» ίσως γιατί όταν πηδάς την φωτιά υπάρχει περίπτωση να «καψαλιαστής» δηλαδή να «νιώσεις» ότι η φωτιά ότι σε ακουμπά.



ΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΣΑΣ
Tο stonisi.gr δημοσιεύει κάθε σχόλιο. Θεωρούμε ότι ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Τα συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΜΥΤΙΛΗΝΗ

40.000 επιβάτες λιγότεροι στο αεροδρόμιο Μυτιλήνης

Χαμηλότερη η επιβατική κίνηση το επτάμηνο του 2022 σε σχέση με το επτάμηνο του 2019
ΝΙΚΟΣ ΜΑΝΑΒΗΣ
ΜΥΤΙΛΗΝΗ

Ένα νέο δοκιμαστικό ταξίδι για το Smyrna di levante

Συνεχίζει τις αναρτήσεις στα κοινωνικά δίκτυα για το πλοίο η Levante Ferries
ΝΙΚΟΣ ΜΑΝΑΒΗΣ
ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ

Τρεις συλλήψεις για οδήγηση χωρίς δίπλωμα

Σειρά συλλήψεων από την Αστυνομία το δίμηνο Ιουλίου - Αυγούστου
ΕΛΛΑΔΑ

Τα καμώματα Αθανασίου τροφοδοτούν την τουρκική προπαγάνδα

Έξω φρενών με το βουλευτή Λέσβου της Νέας Δημοκρατίας το Μέγαρο Μαξίμου. Για παρακολούθηση «τουρκικής καταγωγής πολιτών στην Ελλάδα» μιλά το επίσημο πρακτορείο ειδήσεων Anadolu εργαλειοποιώντας εναντίον της χώρας τις δηλώσεις του κυβερνητικού βουλευτή
ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ

Συνελήφθη γονέας του 10χρονου κατηγορούμενου για εμπρησμό

Κατηγορείται για παραμέληση εποπτείας ανήλικου
ΔΡΑΣΕΙΣ

Η ιστορία του κάστρου της Μυτιλήνης σε 30 λεπτά

Κάθε Δευτέρα από τις 8.30 έως τις 3.30 προβάλλεται στο κάστρο στο ειδικό ψηφιακό σύστημα που έχει τοποθετηθεί και στη σελίδα της Εφορείας Αρχαιοτήτων
ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ

10.932 αφίξεις τουριστών με τσάρτερ στη Λέσβο

Τον Ιούλιο του 2022 έφθασαν 40% λιγότεροι τουρίστες από τον Ιούλιο του 2015
ΝΙΚΟΣ ΜΑΝΑΒΗΣ
ΧΩΡΙΑ

Αγριόχορτα στον καινούργιο τάπητα του γηπέδου στο Κάτω Τρίτος

Το θέμα συζητήθηκε στο Δημοτικό Συμβούλιο Μυτιλήνης με τους Ψωμά και Κατζανό που κατάγονται από την περιοχή να διαμαρτύρονται για κακοτεχνίες ακόμη και πριν την παράδοση του έργου
ΒΟΡΕΙΟ ΑΙΓΑΙΟ

Μαλέλης κατά Μουτζούρη για το Σάρλιτζα

«Για άλλη μία φορά θα χαθούν χιλιάδες ευρώ ενώ θα συνεχίσει να παραμένει ερείπιο»
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

«κ.Μητσοτάκη αποπέμψτε τον κ.Αθανασίου»

Την αποπομπή του βουλευτή Λέσβου της Ν.Δ. ζητά ξανά από τον Κυριάκο Μητσοτάκη ο ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ, μετά και τη νέα ανακοίνωση του
ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ

11χρονο αγόρι πίσω από τις φωτιές στη Λαγκάδα

Το παιδί εντοπίστηκε χθες, από αστυνομικούς, μαζί με μια παρέα συνομηλίκων του στην περιοχή και παραδέχθηκε ότι έβαλε τη φωτιά στις 10 Αυγούστου γιατί του αρέσει να βλέπει τους πυροσβέστες