× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

Το αχελαίο «smart phone» στα Ροδαφνίδια

Ξανά η σημασία των προϊστορικών ευρημάτων στο Λισβόρι, αυτή τη φορά σε Διεθνές Συνέδριο στην Αγία Παρασκευή- Τι μας είπε η υπεύθυνη της ανασκαφής Νένα Γαλανίδου

Γράφει η ΑΝΘΗ ΠΑΖΙΑΝΟΥ Δημοσίευση 25/6/2022

Το αχελαίο «smart phone» στα Ροδαφνίδια
Palaeolithic Lesbos

Μας το έχει πει κι άλλες φορές η Νένα Γαλανίδου, αυτό που δύσκολα χωρά ανθρώπου νους: Κοπέας (σ.σ. προϊστορικός μπαλτάς) και χειροπέλεκυς 1,7 εκατομμυρίων ετών πίσω βρίσκεται στα Ροδαφνίδια σε ποικίλες μορφές και δεκάδες εργαλεία, και εδώ και 11 χρόνια ερευνάται από το Πανεπιστήμιο Κρήτης. Αυτά τα μοναδικής σημασίας ευρήματα, θα γίνουν αντικείμενο διεθνούς επιστημονικού Συνεδρίου, το οποίο άργησε εδώ και δύο χρόνια λόγω πανδημίας, στο Μουσείο Βιομηχανικής Ελαιουργίας στην Αγία Παρασκευή από σήμερα Σάββατο έως και την Τετάρτη.

Η Νένα Γαλανίδου, με την οποία μιλήσαμε στο ρ/σ του «Ν» στους 99 στα fm και την εκπομπή «Ανθέων 99» είναι η επιστημονική υπεύθυνη της ανασκαφής στη θέση Ροδαφνίδια στο Λισβόρι της Λέσβου, Καθηγήτρια Προϊστορικής Αρχαιολογίας: Εποχή του Λίθου και Διευθύντρια του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών Αρχαίος Μεσογειακός Κόσμος – Ιστορία και Αρχαιολογία.

Τα λίθινα εργαλεία των προγόνων των ανθρώπων που μελετά η επιστημονική της ομάδα μαρτυρούν τη σχεδίαση και τη δημιουργία ενός πολύ-εργαλείου, ανάλογου των σημερινών smart phones τηλεφώνων, με τη διαφορά ότι τα κινητά μας τηλέφωνα δεν σκάβουν, δεν τεμαχίζουν μικρούς καρπούς ούτε συμβολίζουν αισθητική αξία!

Tο πρόγραμμα «Παλαιολιθική Λέσβος» ερευνά τις απαρχές της κατοίκησης στο Αιγαίο. Από το 2012 εκπονείται από το Πανεπιστήμιο Κρήτης σε συνεργασία με άλλα πανεπιστήμια και ερευνητικούς φορείς στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Με επίκεντρο τη συστηματική ανασκαφή στα Ροδαφνίδια, μία υπαίθρια θέση στον Κόλπο της Καλλονής στρατηγικά τοποθετημένη δίπλα στις θερμές πηγές του Λισβορίου, εξετάζει τη δραστηριότητα των προϊστορικών ανθρώπων στη Λέσβο το τελευταίο μισό εκατομμύριο χρόνια.

Η ανασκαφή αποκαλύπτει, ανάμεσα σε άλλα ευρήματα, λιθοτεχνία της Αχελαίας τεχνικής παράδοσης. Παλαιολιθικοί πυρήνες, αποκρούσματα και εργαλεία ανάμεσά τους και μεγάλα κοπτικά εργαλεία. Παλαιολιθικά κατάλοιπα εντοπίζονται επίσης στην επιφάνεια του εδάφους στον άξονα Βασιλικών – Λισβορίου – Νιφίδας και στον άξονα Πολιχνίτου – Βατερών. Μαρτυρούν ότι οι ομάδες της Κατώτερης Παλαιολιθικής Εποχής ζούσαν σε μεγάλη ακτίνα γύρω από το Λισβόρι στη Λεκάνη της Καλλονής και τη νότια Λέσβο. Η Παλαιολιθική Λέσβος συμπληρώνει μια ψηφίδα στο ατελώς γνωστό ψηφιδωτό του πρώιμου προϊστορικού κόσμου, εκεί ακριβώς όπου η Ασία συναντά την Ευρώπη, το βορειοανατολικό Αιγαίο.

Το πρόγραμμα ερευνά τις διεργασίες που συνδέονται με:

Τον σχηματισμό της αρχαιολογικής θέσης στο Λισβόρι-Ροδαφνίδια, με έμφαση στη συμβολή των πολιτισμικών και των γεωλογικών παραγόντων.

Τον χρόνο των μεταναστευτικών επεισοδίων και τη διάρκεια της παρουσίας των ανθρωπιδών στη Λέσβο.

Την έκταση, τους οικότοπους και τον χαρακτήρα της Παλαιολιθικής κατοίκησης στη Λέσβο. Η διασπορά και η πυκνότητα της Αχελαίας λιθοτεχνίας παραμένουν ως σήμερα πρωτόγνωρες για τα δεδομένα τόσο της νοτιοανατολικής Ευρώπης όσο και της βορειοανατολικής Μεσογείου.

Τον ρόλο της Λέσβου και του Αιγαίου στις μετακινήσεις των ανθρωπιδών από την Αφρική προς την Ευρασία και αντιστρόφως κατά τη Μέση Πλειστόκαινο Εποχή.

Η Παλαιολιθική Λέσβος είναι μέρος της παγκόσμιας έρευνας για την Καταγωγή και Εξέλιξη του Ανθρώπου. Συγκεντρώνει πολύτιμες μαρτυρίες για την τεχνολογία, τον τρόπο ζωής και τα ενδιαιτήματα των παλαιότερων κατοίκων του Αιγαίου. Τροφοδοτεί τη συζήτηση για τον πρώιμο αποικισμό της Ευρώπης και τις μεταναστεύσεις στην Ευρασία με αρχαιολογικό υλικό, στρωματογραφημένο και χρονολογημένο με απόλυτες και σχετικές μεθόδους. Συμπληρώνει έναν κρίκο στην αλυσίδα της Παλαιολιθική Ελλάδας. Αναδεικνύει το σημερινό Αιγαίο ως έναν χώρο που συνέδεε τη νότια Βαλκανική Χερσόνησο με την Ανατολία. Σε περιόδους ταπείνωσης της θαλάσσιας στάθμης η Αιγαιακή Λεκάνη προσέφερε ποικιλία παράκτιων φυσικών πόρων διαβίωσης προσελκύοντας πληθυσμούς θηλαστικών και ανθρωπιδών. Ο ζωτικής σημασίας αυτός χώρος σήμερα βρίσκεται στον βυθό του Αιγαίου Πελάγους αλλά στην Πλειστόκαινο Εποχή λειτουργούσε ως μια χερσαία γέφυρα που ανοιγόκλεινε ακολουθώντας τους κύκλους της κλιματικής αλλαγής και τις ακόλουθες ευστατικές και τεκτονικές μεταβολές. Μέσα από μια διεπιστημονική προσέγγιση η ερευνητική ομάδα επιχειρεί να αφηγηθεί και να ερμηνεύσει την ιστορία του ανθρώπινου πολιτισμού στο προϊστορικό Αιγαίο συνεξετάζοντάς την με την ιστορία του παλαιοπεριβάλλοντος και του παλαιοκλίματος.

Τα αρχαιολογικά ευρήματα από τα Ροδαφνίδια είναι λίθινα εργαλεία, αποκρούσματα και πυρήνες από διαφορετικές εκδοχές της Αχελαίας τεχνικής παράδοσης. Η εργαλειοτεχνία περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, έναν αξιοσημείωτο αριθμό Μεγάλων Κοπτικών Εργαλείων, χειροπελέκεις, τρίεδρα και κοπείς. Πέραν της λιθοτεχνίας, λιγοστά μικροπαλαιοντολογικά κατάλοιπα, ορατά μόνο με μικροσκοπική παρατήρηση, προέρχονται από την υγρή κοσκίνιση και την επίπλευση των ιζημάτων. Αποτελούνται από τα οστρακώδη Candona negleta και Iliocypris gibba, από θραύσματα δοντιών τρωκτικών (οικογένειες Cricetidae, Arvicolidae), από θραύσματα κελυφών γαστεροπόδων και από γυρογονίτες χαροφύτων. Η παρουσία των δύο οστρακωδών και οι γυρογονίτες χαροφύτων καταδεικνύουν την παρουσία περιβαλλόντων γλυκού νερού στα Ροδαφνίδια. Η παρουσία οργανικών καταλοίπων είναι μικρή, συνεπώς η χημική σύσταση των ιζημάτων και η αποθετική ιστορία της αρχαιολογικής θέσης δεν ευνοούν τη διατήρησή τους.

 

 

ΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΣΑΣ
Tο stonisi.gr δημοσιεύει κάθε σχόλιο. Θεωρούμε ότι ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Τα συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΧΩΡΙΑ

Νέα διοίκηση στο Αναγνωστήριο Αγιάσου

Ξανά πρώτος ο Κλεάνθης Κορομηλάς
ΑΓΟΡΑ

Λευκή νύχτα την Τρίτη με κεράσματα και μουσική

Στην αγορά της Μυτιλήνης μέχρι τις 11 το βράδυ
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Ανδρουλάκης: Δεν θα δεχτώ καμία συγκάλυψη, είναι ζήτημα Δημοκρατίας

Μετά το διάγγελμα για τις παρακολουθήσεις από τον πρωθυπουργό, ο οποίος κατέφυγε στην προσφιλή του τακτική τής μετάθεσης ευθυνών
ΑΤΖΕΝΤΑ

Γιόγκα για καλό σκοπό στην Ερεσό

Το πρώτο Σαββατοκύριακο του Σεπτεμβρίου
ΒΟΡΕΙΟ ΑΙΓΑΙΟ

Να αντιμετωπιστούν οι σοβαρές ελλείψεις σε προσωπικό στο νοσοκομείο Λήμνου

Ερώτηση της βουλευτή Λέσβου του ΚΚΕ Μαρίας Κομνηνάκα στον υπουργό Υγείας
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Βραβεύτηκαν οι αριστούχοι μαθητές των Λουτρών

Την Κυριακή 7 Αυγούστου από τον Σύλλογο Μικρασιατών «Το Δελφίνι»
ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ

Επίθεση σκύλου σε διανομέα στη Μυτιλήνη

Συνελήφθη η ιδιοκτήτρια του ζώου για το αδίκημα της πρόκλησης σωματικής βλάβης
ΔΡΑΣΕΙΣ

Ο πολιτισμός της ελιάς έρχεται στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας στο Σίγρι

H μεγάλη έκθεση εγκαινιάζεται την Τετάρτη 10 Αυγούστου στις 8 το βράδυ
ΑΤΖΕΝΤΑ

Από τη Φανερωμένη και τον Βούλγαρη, στον Ψαροπόταμο και στον Μαλλιόντα

Συνεχίζονται οι εξορμήσεις στους υγρότοπους
ΑΤΖΕΝΤΑ

«Οι θύμησες από κρασί»

Εκδήλωση μνήμης για τα 100 χρόνια από τη Μικρασιατική καταστροφή την Τετάρτη 10 Αυγούστου στις 8.30 το βράδυ στην πολιτιστική αίθουσα Μεσοτόπου
ΡΕΠΟΡΤΑΖ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ

Η ζωή στα Βατερά θα νικήσει!

Έμπρακτη και από καρδιάς η στήριξη στην πυρόπληκτη περιοχή- Το «Ν» βρέθηκε στο μέτωπο της φωτιάς που έχει μεταμορφωθεί σε περιζήτητο τόπο καλοκαιρινής απόδρασης
ΑΝΘΗ ΠΑΖΙΑΝΟΥ
ΧΩΡΙΑ

Παράνομο κυνήγι αγριόχοιρων στα βουνά της Αγιάσου

Αδίστακτες ομάδες λαθροκυνηγών σκοτώνουν ακόμη και μάνες με νεογέννητα ζώα. Καταγγελίες κυνηγών για περιστατικά θήρας αγριογούρουνων, δύο μήνες πριν την έναρξη της κυνηγετικής περιόδου για το είδος