× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Ιστορίες Μικρασιατών προσφύγων

Αντάρτικο για την απελευθέρωση 17 Μικρασιατών μετά το τέλος του Μικρασιατικού πολέμου

Δημοσίευση 12/4/2022

Ιστορίες Μικρασιατών προσφύγων

Επιστολή Λευτέρη Θωμαίδη - (Σαλιάρη)

… Πολλοί πηγαίνουν στην Τουρκία. Εγώ δεν ταίριασε να πάω. Μάλλον ο πατέρας μου δεν ήθελε, διότι αυτά που είδε τις τελευταίες μέρες ήταν πολύ δυσάρεστα. Μετά ήταν και το επεισόδιο που έκανε μικρός με τον Διοικητή του χωριού τον τούρκο (Μουντούρι) και έφυγε στα βουνά. Ήταν γνωστός πια διότι τον είδαν που τον χαστούκισε στη πλατεία του χωριού. Οι χωριανοί μας μαζί με τον καλόγερο, άνοιξαν δρόμο κι έφυγε. Θα σας διηγηθώ κάτι που δεν γνωρίζετε, και που τόσες φορές μας το έλεγε και δάκρυζε ο πατέρας μου. Στην τελευταία ανταρτική ομάδα που πήγε στο χωριό συμμετείχε και ο πατέρας μου, ίσως ήταν εκείνος αφορμή να πάνε. Όταν επέστρεφε από το Αδραμύτι με άλλους στρατιώτες, βγήκαν στη Μυτιλήνη μόνο 22 άτομα, από 300 που ήταν. Τους αποδεκάτισαν οι Τσέτες. Και οι 22 παρέδωσαν το οπλισμό τους, στο Φρουραρχείο Μυτιλήνης. Μετά έπιασε και ρωτούσε για πατριώτες. Την ίδια μέρα, βρίσκει στο Κέντρο, (χωριό της Μυτιλήνης), τον θείο Νικολή τον Ψαραδάκο και τον θείο Γιάννη Καριώτη, ρώτησε για τις αδελφές του, δεν υπήρχε καμία και επειδή του είπαν ότι έμειναν ορισμένοι στα βουνά κρυμμένοι, ξεσηκώθηκε να πάει στο χωριό.

Ξεσηκώθηκαν και οι θείοι του, μάλιστα, το συζητούσαν από μέρες οι τελευταίοι, να πάνε στο χωριό ξανά, διότι όπως έλεγε ο θείος Γιάννης Καριώτης, μια Μαργετούλα Τσιριγώτη είχε κρυμμένα πολλά ασημικά. Μια που θα πήγαιναν, ας τα έπαιρναν, να μην τα βρουν οι Τούρκοι…

Ξαναπήρε τον οπλισμό του από το Φρουραρχείο, μετά από φασαρία που έκανε και μάλιστα πήρε όπλα και σφαίρες και για τους άλλους. Ήταν ο Τσαγανός, ο Χατζηπαντελής και οι θείοι του Νικολής και Γιάννης. Βγήκαν στο Λιθρί και από κει πήγαν στο Γκιουλμπαξέ. Δεν μπόρεσαν όμως να μπούνε στο χωριό, διότι ήταν γεμάτο Τουρκικό στρατό. Έπιναν και γλεντούσαν, είχαν αναμμένες φωτιές και έψηναν το βιό μας. Τα βρήκαν όλα έτοιμα, κατσίκια, γενικά ζωντανά, κρασιά κλπ. Πήγαν οι δικοί μας έξω από το χωριό να ξεκουραστούν σε μια τσαρδάκα και βρήκαν κρεμασμένο, ένα πατριώτη μας, πολύ καλό άνθρωπο, λησμονώ το όνομα του. Την ημέρα είδαν στη θάλασσα και έπλεαν σαν βαρέλια, οι σκοτωμένοι και οι πνιγμένοι, όσοι έπεσαν στη θάλασσα συμπατριώτες μας στο Καραμπουνάρι για να σωθούν από τις σφαίρες των Τούρκων. Τους έφερναν του βοριά τα κύματα. Αναγκάστηκαν λοιπόν να φύγουν. Σούρουπο ξεκίνησαν, γιατί μόνο νύχτα περπατούσαν. Όπως βάδιζαν πετάχτηκε κάποιος μπροστά τους. Τον κυνήγησε ο πατέρας μου. Ήταν πολύ γερός στο πόδι. Τον πέρασαν για Τούρκο και όταν σήκωσε το μαχαίρι ο γέρος, αυτός φώναξε –δεν σας έκανα κακό. Τότε εξήγησε και εμείς Έλληνες είμαστε. Μόνος σου είσαι?  Όχι ακόμη 17 άτομα. Τους πήραν και έφθασαν στο πλοίο που τους περίμενε. Το σημείο που δάκρυζε ο γέρος μας, όταν μας το διηγιόταν, ήταν όταν το αγοράκι 6 ετών που είχε στον ώμο του έπεσε, μαζί με το πατέρα μου, σε μια απότομη κατηφοριά και βρέθηκαν αλλού το παιδί, αλλού ο γέρος και το ντουφέκι του. Σηκώθηκαν και συνέχισαν. Μετά από λίγη ώρα ο πατέρας μου έγινε μούσκεμα. Κοιτάζει, αίμα, αίμα έτρεχε από το κεφαλάκι του παιδιού και ούτε που έκλαψε, ούτε είπε τίποτα, φοβούμενο μη το παρατήσουν και φύγουν. Ευτυχώς για το παιδί, που ο θείος Νικολής ήξερε από τέτοια και με καπνό, του έδεσαν το κεφάλι και σταμάτησε η αιμορραγία και γλίτωσε. Έχω ακούσει τόσα για το Γκιουλμπαξέ, που πρέπει να ήταν γη της επαγγελίας και ο γέρος έφυγε από τη ζωή με μεγάλο πόνο και μοναδικό για τη χαμένη πατρίδα.

Η φωτογραφία αυτή είναι η μοναδική που σώζεται από εκείνη την εποχή, χάρη στο μακαρίτη καλό συμπατριώτη μας και πολεμιστή Παντελή Σαλιάρη ή Θωμαίδη. Αυτή βγήκε στη Νικομήδεια Μ. Ασίας και τον δείχνει που πιάνει το πολυβόλο. Οι δύο φαντάροι που τον κρατάν από τους ώμους είναι Γκιουλμπαξιώτες, τους έχασε και τους δύο στο Σαγγάριο όπου σκοτώθηκαν. Ο ίδιος τραυματίστηκε στα πόδια και σύντομα έγινε καλά. Οι άλλοι δύο ήταν από το Γιατζηλάρι.

ΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΣΑΣ
Tο stonisi.gr δημοσιεύει κάθε σχόλιο. Θεωρούμε ότι ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Τα συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ

Τα σωσίβια της Λέσβου, πάνε Νέα Υόρκη

Στην έκθεση του μουσείου design, Cooper Hewitt, συμμετέχει με τα έργο του, το εργαστήρι Safe Passage της Αλληλεγγύης Λέσβου
ΜΟΥΣΙΚΗ

Το «Πέλαγο» στην καρδιά της Μυτιλήνης είναι γεγονός!

Τη Δευτέρα 4 Ιουλίου θα πραγματοποιηθεί το πρώτο μουσικογευστικό ταξίδι με την Βασιλική Παπαγεωργίου και τον Erdem Gureler σε μελωδίες από τη Μεσόγειο και τη Λέσβο
ΑΤΖΕΝΤΑ

Ενδιαφέρουσες πολιτιστικές εκδηλώσεις στο Ακράσι

Δείτε εδώ το πρόγραμμα πολιτιστικών εκδηλώσεων για το καλοκαίρι του 2022
ΜΟΥΣΙΚΗ

Ακυρώθηκε η συναυλία του Θέμη Αδαμαντίδη στο Κτήμα Οινοφόρος

Λόγω προσωπικών προβλημάτων του καλλιτέχνη
ΜΟΥΣΙΚΗ

Μουσική παράσταση αφήγησης στον Ναό των Μέσων

«Γυναίκες που επιστρέφουν» υπό την καλλιτεχνική διεύθυνση της Μαρίζας Βαμβουκλή, την Κυριακή στην Αγία Παρασκευή
ΒΙΒΛΙΟ

«Τα κορίτσια που γελούν»

Παρουσίαση από το βιβλιοπωλείο Φωτίου του νέου βιβλίου της Εύας Στάμου την Δευτέρα 4 Ιουλίου 2022 και ώρα 8 στον Κήπο του Δημοτικού Θεάτρου Μυτιλήνης
ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ

«Μικροί πρωταγωνιστές στη μεγάλη οθόνη»

Κινηματογραφικό αφιέρωμα στο Μουσείο Βιομηχανικής Ελαιουργίας Λέσβου
ΜΟΥΣΙΚΗ

Αναβλήθηκε η συναυλία του Νίκου Πορτοκάλογλου στην Καλλονή

Κρούσματα covid - 19 στο συγκρότημα η αιτία της αναβολής
ΘΕΑΤΡΟ

«Ωραίος και σέξι» από το θεατρικό εργαστήρι του δήμου Μυτιλήνης

6 και 7 Ιουλίου στον αύλειο χώρο των Μουσείων Θεοφίλου-Τεριαντ
ΒΙΒΛΙΟ

2η Έκθεση Βιβλίου Δήμου Μυτιλήνης «Στράτης Μυριβήλης»

Αναλυτικά το πρόγραμμα των βιβλιοπαρουσιάσεων που ξεκινούν την Κυριακή 3 Ιουλίου
ΘΕΑΤΡΟ

«Οι γυναίκες που επιστρέφουν...» στο ιερό του Μέσου στην Αγία Παρασκευή

Μία αξιόλογη μουσική παράσταση διοργανώνει η Εφορεία Αρχαιοτήτων Λέσβου πραγματοποιεί την Κυριακή 3 Ιουλίου στις 9 το βράδυ